Lễ Vu Lan Là Gì? Nguồn Gốc, Ý Nghĩa Và Ngày Cúng

Lễ Vu Lan là gì?

Lễ Vu Lan (còn gọi là Vu Lan báo hiếu) là ngày lễ lớn của Phật giáo, diễn ra vào rằm tháng 7 âm lịch hằng năm, nhằm tưởng nhớ công ơn cha mẹ, tổ tiên và nhắc nhở đạo hiếu của mỗi người. "Vu Lan" là cách gọi tắt của "Vu Lan Bồn", phiên âm từ tiếng Phạn Ullambana, mang nghĩa "giải cứu người bị treo ngược" — ẩn dụ cho việc cứu vớt những vong linh đang chịu khổ.

Nguồn gốc: sự tích Mục Kiền Liên cứu mẹ

Theo kinh Vu Lan Bồn, Tôn giả Mục Kiền Liên — một trong mười đại đệ tử của Đức Phật — sau khi tu hành đắc đạo đã dùng thần thông tìm mẹ là bà Thanh Đề. Ngài thấy mẹ vì tạo nhiều nghiệp xấu lúc sinh thời nên bị đọa làm ngạ quỷ, đói khát khổ sở. Mục Kiền Liên dâng cơm cho mẹ nhưng cơm vừa đến miệng liền hóa thành lửa.

Đau lòng, ngài cầu xin Đức Phật chỉ cách cứu mẹ. Đức Phật dạy rằng một mình ngài không đủ sức, mà phải nhờ uy lực của chư tăng khắp mười phương. Nhân ngày rằm tháng 7 — ngày chư tăng mãn hạ sau ba tháng an cư kiết hạ — hãy sắm lễ cúng dường, nhờ đó mẹ ngài được giải thoát. Từ đó, rằm tháng 7 trở thành ngày báo hiếu, và tục lệ Vu Lan lan truyền trong dân gian.

Ý nghĩa của lễ Vu Lan

Báo hiếu cha mẹ: nhắc mỗi người nhớ công sinh thành dưỡng dục, sống hiếu thảo với cha mẹ khi còn sống và tưởng nhớ khi đã khuất.

Tưởng nhớ tổ tiên: cúng gia tiên, cầu cho ông bà tổ tiên được an lành nơi cõi khác.

Lòng từ bi rộng lớn: ngoài cha mẹ ruột, Vu Lan còn hướng tới muôn loài, thể hiện qua tục cúng cô hồn (bố thí cho các vong linh không nơi nương tựa).

Bông hồng cài áo: trong lễ Vu Lan tại chùa, người còn mẹ cài hoa hồng đỏ, người mất mẹ cài hoa hồng trắng — một nghi thức nhắc nhở trân trọng đấng sinh thành.

Vu Lan 2026 vào ngày nào?

Lễ Vu Lan luôn rơi vào rằm tháng 7 âm lịch (15/7 âm). Bạn có thể tra chính xác ngày dương lịch tương ứng của năm nay bằng công cụ lịch âm dương trên trang chủ. Nhiều gia đình cúng từ mùng 2 đến rằm tháng 7, không nhất thiết đúng ngày 15.

Câu hỏi thường gặp